Hulpmiddelen

Terug naar de documentatie

Naast het register van vogels en koppels bevat Mis Plumas een aantal hulpmiddelen om je in het dagelijkse beheer van het vogelbestand te ondersteunen.

Calculator

Wil je weten welke jongen je mag verwachten voor je twee vogels koppelt? Het tabblad Genetica in de calculator zegt het je meteen, zonder dat je zelf moet rekenen.

Hoe gebruik je hem, stap voor stap:

1. Open de Genetische Calculator vanuit het zijmenu.
2. Kies de vader en de moeder uit je geregistreerde vogels, of selecteer handmatig een soort om een kruising te simuleren.
3. Pas zichtbare mutaties en dragers aan als je de simulatie wilt aanvullen.

De app analyseert de genetische informatie van beide en toont je:

• De mogelijke kleuren en mutaties van de jongen, met de waarschijnlijkheidspercentages.
• Resultaten apart voor mannetjes en vrouwtjes wanneer het scenario dat vraagt, vooral bij geslachtsgebonden factoren. Het zijn waarschijnlijkheden van de kruising, geen geslachtsbepaling van een bepaald kuiken.
• Welke jongen drager kunnen worden van een mutatie ook al tonen ze die niet visueel.
• Of een combinatie zeldzame mutaties, incompatibiliteiten of waarschuwingen voor letale kruisingen kan opleveren.
• Een samenvatting die je kunt exporteren om te bewaren of te delen.

Belangrijk: Om accurate resultaten te krijgen, moeten de ouders een volledig ingevulde genetische fiche hebben. Ontbreekt er informatie, dan werkt de calculator met wat er is, maar toont mogelijk niet alle mogelijke uitkomsten.

De Calculator brengt drie tabbladen samen: Genetica, Inteelt en Hybridisatie. Zo kun je genetische resultaten, verwantschap van het koppel en hybride kruisingen op één plek bekijken.

Ondersteunde soorten en scenario's

De calculator past zich automatisch aan het type vogels aan dat je selecteert:

• Kanaries: kleurkruisingen, klassieke melanines, lipochromen, categorieën, factoren en dragers.
• Valkparkieten: autosomaal recessieve kruisingen, geslachtsgebonden recessief, codominant SF/DF zoals Edged, Cream Face en Pastelface, combinaties als Ino + Whiteface en factor-/dragerselectie wanneer van toepassing.
• Sijzen: allemaal, ook de gewone sijs, behalve de kapoetsensijs, de kapsijs en de zwarte sijs, worden mutatie per mutatie gekruist, elk in een eigen kaart bij Mutaties van de soort: Bruin en Pastel als recessieve mutaties die niet geslachtsgebonden zijn —een vrouwtje kan drager zijn—, en Sílice en Italiaans geel als dominante.
• Kapoetsensijs, kapsijs en zwarte sijs: drie kruisingsmodi —Geslachtsgebonden melanisch, Autosomaal recessieve Topaas en Enkelvoudige / dubbele verdunning— en daaronder, bij Mutaties van de soort, een kaart voor elk van zijn andere mutaties: Rubino, Sílice, Aminet, Phaeo, Jaspe en Ivoor. De samenvatting combineert het resultaat van de gekozen modus met dat van die kaarten; Pastel, Pastel-Bruin, Topaas en Verdund hebben geen kaart, omdat ze in de modi worden gekruist. Staan op de fiche de reeks Bruin en Pastel (ex Agaat) los genoteerd, dan laadt de calculator ze als Pastel-Bruin (ex Isabel). Een vogel zonder mutatie verschijnt als ‘Wildkleur’.
• Gouldamadine: genetica per zone. De calculator kruist de kop, de borst en de rug afzonderlijk, vult de gegevens van je vogels vooraf in wanneer je ze selecteert en toont de nakomelingen van elke zone met hun mutaties en dragers.
• Agapornis: factor-voor-factor kruisingen voor roseicollis, oogringsoorten, taranta en zeldzame/historische gevallen. Mutaties met duidelijke overerving worden berekend; zeldzame, multifactoriële of afgeleide factoren worden als niet berekenbaar getoond om geen kansen te verzinnen.
• Grasparkiet en monniksparkiet / Quaker: gesloten factorprofielen met dominante, recessieve, geslachtsgebonden en enkel-/dubbelfactoren waar van toepassing.
• Wilde soorten: putter, groenling, europese kanarie (serin) en de Erythrura-prachtvinken hebben hun eigen genetica, waarbij wordt aangegeven of het jong gemuteerd of drager is van de mutaties die eigen zijn aan elke soort. Bij de Groenling zijn mutaties als Geel, Amber, Citroen en Saffier opgenomen.
• Andere soorten: je kunt de handmatige modus gebruiken; als er geen specifiek scenario bestaat, gebruikt de app de beschikbare algemene logica als richtsnoer.

In alle scenario's toont de calculator het Punnett-vierkant, zodat je visueel ziet hoe de factoren van beide ouders zich combineren. Alles verschijnt in de taal van de app, ook de namen van de mutaties en het Punnett-vierkant van elke kaart.

Kruis je meerdere factoren tegelijk, dan bundelt het overzicht alle combinaties: de twaalf waarschijnlijkste per geslacht blijven in beeld en de andere klap je uit, met hoeveel het er zijn en hoeveel ze samen uitmaken. Bij valkparkieten kun je bij de kruising van twee verschillende mutaties ook aangeven wat elke ouder van de mutatie van de andere heeft — niets, drager of zichtbaar —, en dat wordt vanzelf ingevuld wanneer je de vogels kiest.

Wanneer je een geregistreerde vader en moeder kiest, probeert de calculator het scenario in te vullen op basis van hun zichtbare mutaties en dragers. Wil je alleen simuleren, dan kun je handmatig een soort kiezen zonder de vogels eerst aan te maken en mutaties of dragers vanuit de calculator zelf markeren. Haal je beide vogels weg, dan gaan de calculators voor valkparkieten en Spinus terug naar hoe ze aan het begin waren; die voor kanaries houdt wat je met de hand hebt gekozen.

Bij kanaries kan een mannetje dat zowel Agaat als Bruin draagt die op twee manieren dragen, en zijn jongen verschillen naargelang welke. Je kiest het bij Dubbele drager variant: Pasaportodo, als beide op hetzelfde chromosoom liggen —het mannetje dat drager van Isabel is—, of Dubbele drager (alternatief), als hij er op elk chromosoom één draagt. Het wordt vanzelf ingevuld vanaf de fiche van het mannetje —drager van Isabel of van Pasaportodo (Isabela) is een Pasaportodo; drager van Agaat en van Bruin los genoteerd, het alternatief— en je kunt het met de hand wijzigen. In de resultaten worden die mannetjes ook onderscheiden: ‘drager van Isabel (Pasaportodo)’ tegenover ‘drager van Agaat en Bruin’, wat bijvoorbeeld een Agaat-mannetje met een Bruin-vrouwtje oplevert.

Kan de kruising jongen geven met de dubbele factor van Dominant wit, Intensief of Kuif, die letaal is, dan staan ze niet tussen de jongen die geboren worden: in Waarschijnlijke Resultaten staan ze samen aan het eind van elk geslacht, in de regel ‘Niet levensvatbaar (letale dubbele factor: …)’, en de kaart van die mutatie waarschuwt je. De Waarschuwing letale kruising bovenaan blijft voor wat geen enkele kaart berekent, zoals Zwarte huid. Meldingen zijn informatief: de calculator beslist niet voor jou, maar wijst op bekende risico's zodat je de kruising kunt afwegen.

Mogelijke dragers worden als waarschuwing getoond en niet gebruikt om percentages te berekenen. Je kunt een hypothese bestuderen in een handmatige simulatie zonder de zekerheid in de fiche te veranderen.

Exporteren naar PDF

Exports staan bij de gegevens waarop ze betrekking hebben; er is geen algemeen scherm Hulpmiddelen:

• vanuit de lijst Vogels kun je de zichtbare inventaris als PDF maken;
• vanuit de fiche van een vogel kun je zijn fiche, stamboom of gezondheidsgeschiedenis exporteren;
• vanuit Gezondheid kun je de individuele gezondheidsgeschiedenis exporteren, met behandelingen, gebeurtenissen, notities en bijbehorende bijlagen;
• vanuit Overzicht van de volière kun je de statistieken exporteren als CSV, HTML of PDF;
• met Lichtplan kun je de kalender ervan als PDF en CSV exporteren;
• met de lijsten Vogels, Koppels en Kooien kun je PDF-bladen met QR-codes maken.

Als het klaar is, biedt de app aan te delen, af te drukken of te bewaren wanneer het formaat dat toelaat. De PDF's houden de gemeenschappelijke huisstijl van Mis Plumas, met de gegevens en het logo van de volière wanneer die zijn ingesteld. Bij formaten als CSV, HTML, XLSX of ZIP kun je delen en bewaren; afdrukken is voorbehouden aan PDF's.

QR-codes

Mis Plumas kan QR-codes genereren om snel fiches en locaties te openen met de camera van de telefoon.

Je kunt het uiterlijk aanpassen via Instellingen → Uiterlijk → QR-stijl, met eigen vormen en kleuren voor de QR-codes van vogels, koppels en kooien.

Naast individuele QR-codes kun je vanuit de lijsten Vogels, Koppels en Kooien een afdrukbaar QR-blad genereren. De app vertrekt van de elementen die op dat moment zichtbaar zijn, respecteert toegepaste filters en laat je codes uitvinken die je niet wilt opnemen.

Een QR-blad genereren

1. Open de lijst Vogels, Koppels of Kooien.
2. Tik op het QR-pictogram in de bovenbalk.
3. Controleer de selectie —met het zoekveld vind je een ring, een kooi of een groep— en gebruik Alles selecteren of Geen indien nodig: ze werken op wat je ziet; wat aangevinkt maar verborgen is, blijft op het blad.
4. Kies het aantal kolommen per pagina.
5. Genereer het blad en kies of je het wilt delen, afdrukken of bewaren.

Het blad gebruikt de ingestelde QR-stijl. Door het aantal kolommen te wijzigen, druk je grotere of compactere codes af afhankelijk van het etiket dat je gebruikt.

De QR van een vogel genereren

1. Open de fiche van de vogel.
2. Tik op de knop QR.
3. De QR-code verschijnt, klaar om te delen of af te drukken.

De QR van een koppel genereren

1. Open het detail van het koppel.
2. Tik op de knop QR.
3. Bewaar of deel de code als je snel toegang tot dat koppel wilt hebben.

De QR van een kooi genereren

1. Ga naar Kooien.
2. Open de kooi of gebruik de QR-actie vanuit de lijst.
3. Druk het etiket af of deel het en plak het op de fysieke kooi.

De nieuwe QR van een kooi gebruikt een permanente identiteit, los van de alias en van de zichtbare code; hij volgt het samenvoegen en splitsen van de kooi. Oude QR-codes op basis van de code proberen ook de huidige locatie te vinden. De decoratieve naam wijzigen vereist geen nieuw etiket.

Etiketten voor de kooien afdrukken

1. Open de QR-code van elke kooi die je wilt etiketteren.
2. Gebruik de optie om te bewaren of te delen.
3. Druk de etiketten af en plak ze op de overeenkomstige kooien.

Een QR scannen

Wil je een vogel, koppel of kooi identificeren, open dan QR scannen, richt de camera op de code en de app opent het bijbehorende scherm. Zonder zoeken, zonder iets te typen.

Bij omgezette of samengevoegde kooien probeert de app je naar de huidige equivalente locatie te brengen en toont een melding als de oude code is doorverwezen.

Hybridisatie

Kruis je twee verschillende soorten en wil je weten welke bloedverhouding de jongen krijgen? Dit hulpmiddel helpt je een hybridisatie- en terugkruisingsprogramma te plannen.

Hoe gebruik je het:

1. Open de Genetische Calculator vanuit het zijmenu en kies het tabblad Hybridisatie.
2. Kies Kruising om een specifieke kruising tussen twee soorten te raadplegen, of Per soort om alle mogelijke kruisingen met één soort te zien.
3. Selecteer de twee soorten die je wilt kruisen.

De app toont je meteen:

• Het % bloed van elke soort bij de jongen.
• De resulterende generatie (F1, R1, R2, R3…).
• Of de kruising symmetrisch is (de volgorde mannetje/vrouwtje beïnvloedt het resultaat niet) of niet.
• De geschatte levensvatbaarheid per geslacht (sommige kruisingen produceren bijvoorbeeld alleen vruchtbare mannetjes).

Praktijkvoorbeeld: als je een Europese Kanarie met een Kanarie kruist, krijg je F1-jongen (50% van elke soort). Kruis je die F1 vervolgens terug met een zuivere Kanarie, dan zijn de jongen R1 (75% Kanarie). De calculator berekent dat automatisch terwijl je in het kweekprogramma vooruitgaat.